مادربرد MSI X399 SLI PLUS

مادربرد MSI X399 SLI PLUS؛ پلتفرمی قدرتمند برای پردازنده‌های Ryzen Threadripper

MSI X399 SLI PLUS یک مادربرد حرفه‌ای مبتنی بر چیپست AMD X399 و سوکت TR4 است که برای ساخت سیستم‌های قدرتمند با پردازنده‌های AMD Ryzen Threadripper طراحی شده است. این مادربرد با تمرکز بر تعداد بالای خطوط PCI Express، پشتیبانی از حافظه چهارکاناله، قابلیت نصب چند کارت توسعه و امکانات ذخیره‌سازی گسترده، گزینه‌ای مناسب برای سیستم‌هایی است که قرار است بارهای پردازشی سنگین، رندرینگ، تولید محتوا، طراحی سه‌بعدی، محاسبات مهندسی یا پردازش‌های چندوظیفه‌ای را انجام دهند.

پلتفرم X399 در زمان عرضه یکی از رده‌های بالای دسکتاپ AMD محسوب می‌شد و MSI در مدل X399 SLI PLUS تلاش کرده امکانات اصلی این پلتفرم را در قالبی نسبتاً حرفه‌ای و بدون تمرکز بیش از حد بر عناصر ظاهری گیمینگ ارائه کند. نتیجه، مادربردی است که هم برای یک ورک‌استیشن شخصی قدرتمند و هم برای سیستم‌های Enthusiast مبتنی بر Threadripper قابل استفاده است.

سوکت TR4 و پشتیبانی از Ryzen Threadripper

قلب این مادربرد سوکت بزرگ SocketTR4 است. طبق مشخصات رسمی MSI، X399 SLI PLUS از پردازنده‌های نسل اول و دوم AMD Ryzen Threadripper سازگار با این سوکت پشتیبانی می‌کند. پردازنده‌های Threadripper برای کاربرانی طراحی شده‌اند که به تعداد هسته و رشته بالا، پهنای باند حافظه بیشتر و تعداد قابل توجهی مسیر PCI Express نیاز دارند.

این ویژگی باعث می‌شود ترکیب X399 SLI PLUS و یک پردازنده Threadripper برای کارهایی مانند رندر سه‌بعدی، تدوین پروژه‌های سنگین، اجرای ماشین‌های مجازی، پردازش ویدئو، کامپایل پروژه‌های بزرگ، طراحی مهندسی و اجرای هم‌زمان چند نرم‌افزار حرفه‌ای جذاب باشد. البته هنگام انتخاب پردازنده باید حتماً لیست CPUهای پشتیبانی‌شده و نسخه BIOS مادربرد بررسی شود، زیرا سازگاری دقیق می‌تواند به مدل پردازنده و نسخه BIOS وابسته باشد.

حافظه DDR4 چهارکاناله با 8 اسلات DIMM

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت این مادربرد بخش حافظه آن است. MSI X399 SLI PLUS به 8 اسلات DDR4 مجهز شده و از معماری حافظه Quad Channel یا چهارکاناله استفاده می‌کند. این ساختار در مقایسه با پلتفرم‌های دسکتاپ معمولی دوکاناله، پهنای باند حافظه بیشتری در اختیار پردازنده قرار می‌دهد؛ موضوعی که در برخی نرم‌افزارهای حرفه‌ای و بارهای پردازشی وابسته به حافظه اهمیت زیادی دارد.

صفحه مشخصات رسمی MSI برای این مدل حداکثر ظرفیت حافظه تا 256 گیگابایت را ذکر می‌کند. فرکانس‌های پشتیبانی‌شده نیز از DDR4-2133 شروع شده و در حالت اورکلاک به DDR4-3600+ MHz می‌رسد. سرعت قابل دستیابی در عمل به پردازنده، تعداد ماژول‌ها، نوع حافظه و کیفیت کیت RAM وابسته است. پشتیبانی از ECC UDIMM نیز در مشخصات رسمی MSI ذکر شده است که برای برخی سناریوهای حرفه‌ای می‌تواند مزیت مهمی باشد.

چهار اسلات PCI Express برای سیستم‌های توسعه‌پذیر

وجود 4 اسلات PCIe 3.0 با ابعاد x16 یکی از ویژگی‌های شاخص X399 SLI PLUS است. براساس چیدمان رسمی MSI، دو اسلات با پهنای باند x16 و دو اسلات دیگر با پهنای باند x8 فعالیت می‌کنند. همچنین دو اسلات PCIe 2.0 x1 برای کارت‌های توسعه کوچک‌تر در نظر گرفته شده است.

این تعداد اسلات، مادربرد را برای سیستم‌هایی که به بیش از یک کارت توسعه نیاز دارند مناسب می‌کند. کارت گرافیک، کارت کپچر، کارت شبکه حرفه‌ای، کنترلر ذخیره‌سازی یا دیگر کارت‌های PCIe را می‌توان بسته به فضای فیزیکی و خطوط قابل دسترس در سیستم نصب کرد. MSI در مشخصات رسمی این مادربرد از پشتیبانی 4-Way NVIDIA SLI و 4-Way AMD CrossFire نیز نام برده است؛ هرچند استفاده امروزی از چند GPU برای بازی بسیار محدودتر شده و ارزش اصلی این تعداد اسلات بیشتر در کاربردهای حرفه‌ای و توسعه‌پذیری سیستم دیده می‌شود.

سه اسلات M.2 و هشت پورت SATA

برای ذخیره‌سازی، MSI X399 SLI PLUS امکانات گسترده‌ای ارائه می‌دهد. این مادربرد دارای 3 اسلات M.2 Key M است که از SSDهای PCIe 3.0 x4 و SATA پشتیبانی می‌کنند. دو اسلات M.2 از فرم‌فاکتورهای 2242، 2260 و 2280 و یکی از اسلات‌ها علاوه بر این اندازه‌ها از SSDهای طولانی‌تر 22110 نیز پشتیبانی می‌کند.

در کنار M.2، تعداد 8 پورت SATA 6Gb/s نیز در اختیار کاربر قرار دارد. بنابراین می‌توان سیستم‌هایی با چند SSD و HDD را بدون نیاز فوری به کنترلر جانبی راه‌اندازی کرد. چیپست X399 برای درایوهای SATA از RAID 0، RAID 1 و RAID 10 پشتیبانی می‌کند؛ قابلیتی که بسته به نوع استفاده می‌تواند برای افزایش کارایی، افزونگی اطلاعات یا ترکیبی از هر دو مورد استفاده قرار گیرد.

اتصالات USB پرشمار و USB Type-C

یکی دیگر از مزایای این مادربرد تعداد مناسب پورت‌های USB است. در پنل پشتی، در کنار USBهای نسل اول، یک USB 3.1 Gen2 Type-A و یک USB 3.1 Gen2 Type-C با پهنای باند اسمی تا 10Gbps در نظر گرفته شده است. هدر داخلی USB 3.1 Gen2 Type-C نیز امکان استفاده از USB-C پنل جلوی کیس‌های سازگار را فراهم می‌کند.

ترکیب USB 3.1 Gen1، USB 3.1 Gen2 و USB 2.0 باعث می‌شود اتصال تجهیزات متعددی مانند حافظه اکسترنال، رابط صوتی، تجهیزات جانبی، دانگل‌ها و دیگر ابزارهای حرفه‌ای بدون نیاز دائمی به هاب USB امکان‌پذیر باشد.

شبکه Intel و صدای Realtek ALC1220

بخش شبکه این مدل بر پایه کنترلر Intel I211 Gigabit LAN ساخته شده است و اتصال شبکه کابلی گیگابیتی را فراهم می‌کند. برای سیستم‌های ورک‌استیشن که معمولاً اتصال پایدار Ethernet نسبت به اتصال بی‌سیم اولویت دارد، چنین کنترلری انتخاب مناسبی محسوب می‌شود.

در قسمت صدا نیز MSI از کدک Realtek ALC1220 استفاده کرده است. این بخش از صدای High Definition با چینش 7.1 کاناله پشتیبانی می‌کند و خروجی اپتیکال S/PDIF نیز روی پنل پشتی مادربرد قرار دارد. در نتیجه برای استفاده عمومی، بازی، تولید محتوای معمول و اتصال به سیستم‌های صوتی دیجیتال، مجموعه مناسبی از قابلیت‌های صوتی در دسترس است.

پنل پشتی کامل و BIOS Flashback

پنل پشتی X399 SLI PLUS مجموعه قابل توجهی از اتصالات را ارائه می‌کند. علاوه بر درگاه شبکه، خروجی‌های صوتی و USBهای متعدد، پورت ترکیبی PS/2 نیز برای تجهیزات قدیمی‌تر وجود دارد. دکمه Clear CMOS و قابلیت Flash BIOS نیز دسترسی به ابزارهای مهم عیب‌یابی و مدیریت BIOS را ساده‌تر می‌کنند.

وجود Flash BIOS به‌خصوص برای کاربران حرفه‌ای و کسانی که با تنظیمات سطح پایین سیستم کار می‌کنند ارزشمند است، زیرا امکان مدیریت یا به‌روزرسانی BIOS را در شرایط خاص ساده‌تر می‌کند. با این حال پیش از انجام هرگونه به‌روزرسانی باید دستورالعمل رسمی MSI و فایل BIOS مخصوص دقیقاً همین مدل بررسی شود.

طراحی ATX و مناسب برای سیستم‌های حرفه‌ای

این مادربرد با فرم‌فاکتور ATX و ابعاد تقریبی 30.4 × 24.3 سانتی‌متر ساخته شده است. بنابراین پیش از خرید باید از پشتیبانی کیس از مادربردهای ATX و همچنین فضای کافی برای کارت‌های توسعه، خنک‌کننده پردازنده Threadripper و سایر قطعات اطمینان حاصل شود.

برای تأمین انرژی نیز مادربرد علاوه بر کانکتور اصلی 24 پین ATX، از دو کانکتور 8 پین ATX 12V برای پردازنده استفاده می‌کند و یک کانکتور 6 پین اضافی برای تأمین توان اسلات‌های PCIe در نظر گرفته شده است. چنین طراحی‌ای با ماهیت پردازنده‌های پرمصرف Threadripper و سیستم‌های چندکارت هماهنگ است و هنگام اسمبل، استفاده از یک پاور باکیفیت و توان مناسب اهمیت زیادی دارد.

خنک‌کاری و اتصال فن‌ها

روی برد یک کانکتور اختصاصی فن CPU، یک کانکتور پمپ واترکولینگ و چند هدر فن سیستم وجود دارد. پردازنده‌های Threadripper به دلیل ابعاد بزرگ IHS و توان حرارتی بالا نیازمند خنک‌کننده‌ای هستند که به‌طور مشخص با سوکت TR4 سازگار باشد. انتخاب خنک‌کننده نامناسب می‌تواند حتی با وجود توان اسمی کافی، پوشش سطح پردازنده را به شکل ایده‌آل انجام ندهد.

بنابراین برای ساخت سیستم بر پایه این مادربرد، بهتر است کولر بادی یا واترکولری انتخاب شود که سازگاری رسمی با TR4 داشته باشد. جریان هوای مناسب داخل کیس و تهویه بخش VRM نیز در سیستم‌هایی که پردازنده برای مدت طولانی زیر بار کامل قرار می‌گیرد اهمیت ویژه‌ای دارد.

نورپردازی و امکانات داخلی

MSI برای X399 SLI PLUS هدرهای نورپردازی RGB و RAINBOW را نیز در نظر گرفته است. در کنار آن، هدر TPM، کانکتور Chassis Intrusion، دکمه‌های Power، Reset و OC روی برد و نمایشگر عیب‌یابی بخشی از امکاناتی هستند که اسمبل، تست و مدیریت یک سیستم حرفه‌ای را ساده‌تر می‌کنند.

MSI X399 SLI PLUS برای چه کاربری مناسب است؟

این مادربرد بیش از آنکه یک انتخاب عمومی برای سیستم‌های خانگی باشد، برای کاربری طراحی شده که به پلتفرم AMD Threadripper نیاز دارد. مهم‌ترین سناریوهای قابل تصور برای آن عبارت‌اند از:

• ساخت ورک‌استیشن برای رندرینگ سه‌بعدی و تولید محتوا
• تدوین و پردازش پروژه‌های ویدئویی سنگین
• اجرای چند ماشین مجازی و محیط‌های توسعه
• سیستم‌های محاسباتی نیازمند چند کارت PCIe
• کاربری مهندسی، طراحی و شبیه‌سازی
• سیستم‌های Enthusiast با حجم بالای RAM و چند درایو ذخیره‌سازی

نکات مهم پیش از انتخاب X399 SLI PLUS

با وجود امکانات گسترده، باید توجه داشت که X399 SLI PLUS متعلق به نسل نخست پلتفرم Threadripper است و فقط با پردازنده‌ها و قطعات سازگار با همین پلتفرم قابل استفاده خواهد بود. پردازنده‌های Threadripper جدیدتر که از سوکت‌های متفاوت استفاده می‌کنند با این مادربرد سازگار نیستند. همچنین DDR5، PCIe 4.0 و PCIe 5.0 در این پلتفرم وجود ندارد؛ بنابراین انتخاب این مادربرد زمانی منطقی است که هدف، ساخت یا ارتقای یک سیستم مبتنی بر قطعات سازگار با X399 و TR4 باشد.

قبل از خرید پردازنده و RAM نیز پیشنهاد می‌شود فهرست سازگاری رسمی MSI بررسی شود؛ به‌خصوص اگر قرار است از هشت ماژول حافظه، ظرفیت‌های بسیار بالا یا فرکانس‌های اورکلاک استفاده شود. رسیدن به حداکثر فرکانس حافظه به ترکیب پردازنده و ماژول‌های RAM وابسته است و صرف درج عدد 3600+ در مشخصات مادربرد به معنی تضمین آن برای تمام پیکربندی‌ها نیست.

جمع‌بندی

MSI X399 SLI PLUS مادربردی توسعه‌پذیر برای کاربران حرفه‌ای پلتفرم Ryzen Threadripper است. هشت اسلات DDR4 با معماری چهارکاناله، سه اسلات M.2، هشت پورت SATA، چهار اسلات PCIe بزرگ، شبکه Intel Gigabit، صدای ALC1220، USB Type-C و مجموعه کامل هدرهای داخلی، آن را به پایه‌ای مناسب برای سیستم‌های محاسباتی و ورک‌استیشن‌های نسل X399 تبدیل کرده‌اند.

اگر پردازنده TR4 در اختیار دارید یا قصد دارید یک سیستم مبتنی بر نسل اول یا دوم Ryzen Threadripper راه‌اندازی کنید، X399 SLI PLUS امکانات اصلی این پلتفرم را در اختیار شما قرار می‌دهد و به‌خصوص از نظر توسعه کارت‌های PCIe، حافظه و ذخیره‌سازی ظرفیت بالایی دارد. برای بررسی جزئیات فنی و سازگاری قطعات می‌توانید مشخصات رسمی MSI X399 SLI PLUS را نیز مشاهده کنید.